ชวนหลบฝนไปแวะชมนิทรรศการดี ๆ จากเพื่อนบ้านย่านบางรักที่ชื่อว่า Guānghuá Bào LETTER Press by Poontany
นิทรรศการที่อยากชวนให้คุณวางมือถือลงสักพัก แล้วไปหยิบแว่นขยายมาส่องโฆษณาเก่า พร้อมสืบเรื่องเล่าจากอดีตผ่านตัวอักษรในหนังสือพิมพ์จีนที่มีเสน่ห์และน่าสนุก ซึ่งจัดแสดงภายในร้าน Neighbourmart เพื่อนบ้านใกล้เรือนเคียงที่รวบรวมแบรนด์เก่าแก่ทั่วกรุงเทพฯ มาวางขายในร้านบริเวณชั้น 1 ของ TCDC Bangkok หรือไปรษณีย์กลางบางรัก นับเป็นครั้งแรกที่ Neighbourmart แบ่งโซนร้านให้เป็นพื้นที่นิทรรศการอย่าง Neighbour Next Door ที่ตั้งใจเคาะประตูเพื่อนบ้านทั้งศิลปินและดีไซเนอร์ให้แวะเวียนกันมาปล่อยของ
ในวันนี้ Neighbors and Friends ได้พบปะกับเพื่อนบ้านนักออกแบบอย่าง ‘คุณปุณณ์-พจนาเกษม’ ที่เป็นทั้ง Information Design และทายาทรุ่น 3 ของหนังสือพิมพ์จีน ‘กวงฮั้วป่อ’ ที่ก่อนหน้านี้เขาได้ชุบชีวิตธุรกิจครอบครัวให้กลับมาอีกครั้งในรอบ 66 ปี ในชื่อ Guanghua and Drawn ล่าสุดเขาจึงหยิบองค์ประกอบจากโฆษณาเก่าที่ซ่อนอยู่ในหนังสือพิมพ์จีนมาผนวกกับงานดีไซน์เพื่อจัดแสดงในนิทรรศการครั้งใหม่ ตามไปชมผลงานของเขาพร้อมพูดคุยถึงที่มาที่ไปและเรื่องราวเบื้องหลังนิทรรศการนี้ในคอลัมน์ Art Moment กันเลย!
หนังสือพิมพ์จีนที่เกือบสูญหาย
“หนังสือพิมพ์จีน ‘กวงฮั้วป่อ’ เคยมีโรงพิมพ์อยู่ถนนทรงวาด เป็น 1 ใน 4 หนังสือพิมพ์จีนที่ใหญ่ที่สุด ช่วงปี พ.ศ. 2490 เป็นยุคสงครามเย็นที่จอมพลสฤษดิ์กำลังกวาดล้างคอมมิวนิสต์ในเมืองไทย ในตอนนั้นหนังสือพิมพ์กวงฮั้วป่อถูกกล่าวหาว่าเผยแพร่ลัทธิคอมมิวนิสต์ ซึ่งช่วงนั้นเป็นช่วงที่ยากลำบากของธุรกิจคนจีน แม้แต่โรงเรียนจีนหรือหนังสือพิมพ์ต่าง ๆ ก็โดนสั่งปิด ธุรกิจของที่บ้านเลยโดนหางเลขไปด้วย”
“สิ่งที่หลงเหลืออยู่จึงแทบไม่มีอะไรเลย พวกหนังสือพิมพ์ แท่นพิมพ์ ป้ายโรงพิมพ์ก็โดนทำลายหมด เราก็เลยไปสืบหาต่อเองว่าหนังสือพิมพ์กวงฮั้วป่อหน้าตาเป็นอย่างไร โชคดีที่หอสมุดแห่งชาติยังมีเก็บหนังสือพิมพ์ของที่บ้านเอาไว้ในโซน ‘หอจดหมายเหตุหนังสือพิมพ์’ เขาก็ให้มาเป็นปึ๊ง ปุณณ์อ่านภาษาจีนไม่ออกหรอก แต่สิ่งที่น่าสนใจคือมิติเชิงภาษา ปกติหนังสือพิมพ์จีนควรจะมีแต่โฆษณาภาษาจีน แต่พอไปเปิดดูก็มีทั้งโฆษณาภาษาจีน ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และภาพโฆษณาส่วนใหญ่จะเป็นภาพเขียนมือซึ่งเดี๋ยวนี้ไม่ค่อยเห็นเท่าไหร่ เราเลยค่อนข้างว้าวที่ได้เห็นโฆษณาที่วาดมืออีกครั้ง”
กระบวนการรีเสิร์ช กว่าจะมาเป็นนิทรรศการ
“นิทรรศการนี้เป็นงานแสดงตัวอักษรที่อยู่ในหนังสือพิมพ์จีนกวงฮั้วป่อ พอมันเป็นหนังสือพิมพ์จีนที่ทั้งหน้าเป็นภาษาจีน เวลาเราเปิดไปเจอโฆษณาภาษาอังกฤษมันจะเด่นขึ้นมามาก ๆ เราเลยไปค้นหาดูว่าสามารถหาได้ตั้งแต่ A-Z เลยหรือเปล่า แล้วลิสต์ออกมาโดยใช้ทักษะ Information Design จัดหมวดหมู่ดูว่ามีโฆษณาอะไรบ้างและมีกี่ประเภท พอได้ครบทั้งหมดก็เริ่มหาตัวอักษรที่สวย ๆ เอามาจัดแสดงเป็นนิทรรศการนี้ แต่ว่าตัวอักษร A-Z นี้ พิเศษตรงที่ไม่ใช่ทุกตัวที่เป็นภาษาอังกฤษ บางตัวอาจจะแทรกตัวอักษรไทย สลับกับตัวอักษรจีนซ่อนอยู่ด้วย และมีภาพประกอบบางส่วนเพราะเราอยากแสดงความหลากหลายของหนังสือพิมพ์นี้”
“ทีนี้เราไปเจอซองจดหมายอันหนึ่งที่บ้านซึ่งเป็นโรงพิมพ์ นอกจากหนังสือพิมพ์ก็มีการพิมพ์ซองจดหมายด้วย แล้วซองจดหมายนี้เป็นของไม่กี่อย่างเกี่ยวกับโรงพิมพ์ที่อาม่ายังเก็บเอาไว้ เราเลยอยากทำอะไรที่เกี่ยวโยงกับซองจดหมายนี้ อีกอย่างคือความหมายของแสตมป์ที่ติดบนหน้าซองคือการกระจายข่าวสารจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง เหมือนเราอยากให้คนรู้ว่าหนังสือพิมพ์กวงฮั้วป่อกลับมาแล้ว แถมสถานที่จัดแสดงก็เป็นไปรษณีย์กลางบางรักด้วย”
คงคุณค่าในสิ่งเก่าแล้วต่อยอดด้วยวิธีการใหม่
“เราว่าธุรกิจเก่าแก่มันมีความหมาย ไม่ใช่แค่ธุรกิจเราอย่างเดียวแต่เป็นธุรกิจอื่น ๆ ด้วย เรารู้สึกว่าอยากเก็บคุณค่าของธุรกิจเหล่านี้ไว้ แต่แน่นอนว่ามันต้องเปลี่ยนไปตามยุคสมัย เราก็พยายามเก็บคุณค่าในสิ่งเก่าแล้วก็ใส่ความเป็นยุคสมัยใหม่เข้าไปด้วย อย่างหนังสือพิมพ์กวงฮั้วป่อ ถ้าเป็นภาษาจีนเหมือนยุคอากงอาม่ามันก็ยาก ซึ่งเราทำ Information Design และคุ้นเคยกับสิ่งพิมพ์อยู่แล้ว เลยตั้งคำถามว่าจะเป็นอย่างไรถ้าเอาหนังสือพิมพ์จีนอายุ 70 กว่าปีมาทำใหม่ เปลี่ยนจากตัวอักษรภาษาจีนที่เป็นพารากราฟ มาเล่าผ่านกราฟชาร์ต ไดอะแกรม หรืออินโฟกราฟิก ทำให้เป็นวิชวลแทน มันน่าจะเป็นการต่อยอดธุรกิจแล้วก็เล่าเรื่องใหม่ ๆ ได้มากขึ้น”
มาสืบค้นเรื่องราวสนุก ๆ ที่ยังซ่อนอยู่อีกมากมายในนิทรรศการ Guānghuá Bào LETTER Press by Poontany ด้วยตัวคุณเอง และหากคุณชื่นชอบสิ่งพิมพ์หรือสนใจงาน Information Design เจ๋ง ๆ แล้วล่ะก็ ต้องรอติดตามหนังสือพิมพ์กวงฮั้วป่อฉบับใหม่เร็ว ๆ นี้ พร้อมเตรียมจับจองกันให้ดีก่อน Sold out!
Guānghuá Bào LETTER Press by Poontany
10 พ.ค. – 1 มิ.ย. 2568
Location : Neighbourmart, TCDC Bangkok ชั้น 1
