Coming of Aging ก่อนถึงวัยอันควร

มุมมองต่อ ‘การเติบโตและความสูงวัย’ ของ ‘เพื่อนบ้านต่างวัย’

ถ้าเพื่อน ๆ กำลังรู้สึกกังวล หรือมีความกลัวต่อการเติบโตและแก่ชรา นิทรรศการนี้อาจเป็นพื้นที่เล็ก ๆ ที่ช่วยให้เราอยู่กับความรู้สึกนั้นได้อย่างเข้าใจ และเบาใจยิ่งขึ้น

FOGO (Fear of Growing Old) หรือ “ภาวะกลัวความแก่” กำลังกลายเป็นคำที่สะท้อนปรากฏการณ์ร่วมของคนในสังคมยุคใหม่ เพราะไม่ว่าใคร ต่างก็ต้องพบเจอกับการเติบโตและเปลี่ยนผ่านของช่วงวัยกันทั้งนั้น

Eyedropper Fill กลุ่มครีเอทีฟที่เป็นที่รู้จักจากการสร้างสรรค์งานอาร์ตในรูปแบบ Experiential Design ซึ่งเคยชวนเรากลับมาสำรวจใจตัวเองในนิทรรศการ ‘พาใจกลับบ้าน’ ครั้งนี้พวกเขากลับมาอีกครั้งกับผลงานใหม่ ‘ก่อนถึงวัยอันควร – Coming of Aging’ นิทรรศการศิลปะฮีลใจ ผ่านประสบการณ์แบบ Immersive Experience ที่ชวนให้เราได้ค่อย ๆ ทบทวน เตรียมตัว และทำความเข้าใจกับความเปลี่ยนแปลงของวัยในฐานะส่วนหนึ่งของชีวิตที่ไม่ว่าใครก็ไม่อาจหลีกเลี่ยง

“เราอยากให้คนรุ่นใหม่ได้มาฟังเสียงของ ‘คนที่เคยเป็นคนรุ่นใหม่มาก่อน’ อยากให้คนวัยทำงานไม่ต้องกลัวความสูงวัยขนาดนั้น แล้วก็อยากให้คนที่อยู่ในวัยนั้นได้เข้ามาได้ยินเสียงเพื่อนตัวเองที่มีทัศนคติอีกแบบนึง ที่เขาอาจได้รับแรงบันดาลใจในอีก chapter หนึ่งของชีวิตก็ได้”

‘คุณนัท – นันทวัฒน์ จรัสเรืองนิล’ หนึ่งในผู้ก่อตั้ง Eyedropper Fill ได้แชร์ถึงความรู้สึกและความตั้งใจกับเราถึงที่มาที่ไปของนิทรรศการนี้

การเติบโตและความสูงวัย จาก เพื่อนบ้านต่างวัย

Neighbors and Friends ชวนทุกคนมาลองใช้เวลาดื่มด่ำกับข้อความ และประสบการณ์ที่ทีมต้องการส่งผ่านในแต่ละห้องอย่างช้า ๆ พร้อมเปิดใจต่อ “การเติบโตและความสูงวัย” ผ่านมุมมองของเพื่อนบ้านต่างวัย จากคำถามรอบ ๆ พื้นที่นิทรรศการที่เราอยากชวนให้เพื่อน ๆ ค่อย ๆ อ่านและใช้เวลาสำรวจความคิดของตัวเองไปด้วยพร้อม ๆ กัน

คุณนัท วัย 37 ปี

Q : คุณเปลี่ยนความคิดของตัวเองครั้งใหญ่เรื่องอะไร?

คุณนัท : “ด้วยวัฒนธรรมของที่บ้านเรามีความเป็นครอบครัวเชื้อสายจีนประมาณหนึ่ง เราเลยรู้สึกว่าเราต้องใช้ชีวิตผ่านไม้บรรทัดของที่บ้านมาตลอด พอโตขึ้น เราเลยเปลี่ยนความคิดนั้น ที่เรียกว่าเป็นการเปลี่ยนความคิดครั้งใหญ่มากประมาณหนึ่ง เราคิดได้ว่าเราไม่จำเป็นต้องอยู่ในไม้บรรทัดนั้นก็ได้นี่ เราเลยกระโดดออกมาแบบไม่ได้เกลียด และเราก็มีความตั้งใจว่า เราจะโตไปโดยไม่ใช้ไม้บรรทัดของตัวเองไปกำหนดเส้นทางในชีวิตใครเช่นกัน ซึ่งมันทำให้เราเข้าใจตัวเองมากขึ้น และทำให้เราเห็นว่าเราอยากโตไปเป็นยังไงมากขึ้นด้วย”

คุณเนย วัย 22 ปี

Q : ความคาดหวังแบบไหน ที่คุณเริ่มจะปล่อยวางได้เมื่อเวลาผ่านไป?

คุณเนย : “ความคาดหวังนั้นอาจจะเป็นผู้คน ที่เราเริ่มจะไม่อยากคาดหวังกับใครแล้ว อยากอยู่กับตัวเองให้มากที่สุด เราอยากใช้ชีวิตของเราไปเรื่อย ๆ คนผ่านเข้ามาแล้วผ่านออกไป ไม่ได้คาดหวังให้ใครทำกับเราดีหรือไม่ดี เราใช้ชีวิตอยู่กับปัจจุบัน ใช้ชีวิตอยู่กับตัวเองให้มีความสุขก็พอ”

คุณโวลต์ วัย 24 ปี

Q : คุณจะใช้ชีวิตอย่างไร เพื่อวันหนึ่งจะเป็นผู้สูงวัยในแบบที่อยากเป็น?

คุณโวลต์ : “อยากโฟกัสกับการใช้ชีวิตกับคนรอบข้าง เช่น ครอบครัวหรือคนรัก เพราะผมคิดว่าการที่เราจะใช้ชีวิตยืนยาวไปจนแก่ได้โดยปราศจากความทุกข์ คือเราต้องมีความสุข บางคนอาจจะบอกว่าการกินอาหารที่เฮลตี้ หรือใช้ชีวิตแบบบังคับให้พัฒนาตัวเอง แต่บางทีสิ่งเหล่านี้มันก็กดดันเรา เราเลยอยากโฟกัสกับความสุขมากกว่า”

คุณตั้ว วัย 28 ปี

Q : ในวันที่คุณรับรู้ถึงการเสื่อมถอยของร่างกาย รู้สึกอย่างไร?

คุณตั้ว : “เรารู้สึกว่าใจหาย รู้สึกว่าชีวิตมันไม่แน่นอนเลย จังหวะที่เรารับรู้ว่าเกิดความเสื่อมถอยในร่างกายของเราคือ ‘ผมหงอก’ เพราะเหมือนตอนเด็ก ๆ เราไม่เคยผมหงอก พอเริ่มอายุ 24-25 แล้วมันเหมือนเริ่มมีผมหงอกขึ้นมาเล็ก ๆ ก็รู้สึกเหมือนกันว่าเราเริ่มมีผมหงอกแล้วเหรอ เราเริ่มจะแก่เล็ก ๆ แล้วนะ”

คำถามสะท้อนผิวน้ำ

เมื่อเราได้ลองสำรวจความคิดทั้งของตัวเองและเพื่อนบ้านต่างวัยแต่ละคนแล้ว เราเลยมาเดินรอบ ๆ นิทรรศการ และได้เห็นดีเทลต่าง ๆ ผ่านกิมมิกที่ทีม Eyedropper Fill ตั้งใจออกแบบให้เราได้มาเก็บเกี่ยวประสบการณ์ในวันนี้

เมื่อเราเดินเข้ามาในห้องแรก เราจะได้กลิ่น Diffuser หอม ๆ ชวนให้รู้สึกสบายใจ มีบ่อน้ำเล็ก ๆ ที่เห็นการฉายไฟลงไปในน้ำ ปรากฏขึ้นมาเป็นประโยคคำถามที่สะท้อนบนผิวน้ำที่ทำให้เราค่อย ๆ ตอบคำถามนั้นกับตัวเองไปเรื่อย ๆ ตามจังหวะการกระเพื่อม เช่นคำถามที่ว่า ‘คุณเคยรู้สึกเสียดายตัวตนส่วนหนึ่งที่หายไปไหม?’ หรือ ‘ถ้าเราไม่เรียกมันว่า ‘ความแก่’ เราจะนิยามมันว่าอะไร?’

นั่งลงใต้ต้นไม้และฟังเสียงของคนต่างวัย

ในห้องถัดมา มีต้นไม้ใหญ่ตั้งตระหง่านอยู่กลางห้อง บนพื้นมีรากไม้ ใบไม้แห้งร่วงหล่นอยู่รอบ ๆ สื่อถึงการร่วงโรยของวัน วัย และชีวิต มี Lighting Design ตกกระทบกับพื้นผิวและสาดส่องไปทั่วห้อง ด้วยดีเทลของไฟหลากสี และองค์ประกอบของรูปทรงที่ต่างกัน ทำให้เราอยากใช้เวลาดื่มด่ำกับเรื่องราวและดีเทลเหล่านี้จนลืมเวลาไปเลย

เราใช้เวลาลงนั่งใต้ต้นไม้ และฟังเสียง Voice Over ของคนต่างวัยที่ทีม Eyedropper Fill ได้คัดเลือกมาส่งผ่านประสบการณ์และเรื่องราวต่าง ๆ ทั้งคนที่เป็น Care Giver ผู้ดูแลผู้ป่วยในช่วงชีวิตสุดท้ายของชีวิต หรือ เรื่องราวของ ‘ป้าพิมพ์’ ผู้มีรักครั้งใหม่ในวัย 70 ปี ที่สะท้อนมุมมองให้เราได้รู้ว่า ‘ชีวิตคนเรามันสั้น อยากทำอะไรก็ทำ อย่ามัวแต่กังวลอะไรทั้งสิ้น’

การดีไซน์ลวดลายของดอกไม้ที่ค่อย ๆ วูบดับไป แล้วค่อย ๆ ฉายภาพขึ้นมาใหม่ เหมือนเป็นวัฏจักรของชีวิตที่มีอยู่และดับสลายไปในที่สุด

สำรวจร่างกาย ความคิด และจิตใจ

เดินมาถึงห้องสุดท้าย เป็นห้องที่มีความสว่างกว่าทุก ๆ ห้องที่ผ่านมา ให้ความรู้สึกที่สงบ และรับรู้ได้ถึงแรงบันดาลใจดี ๆ ที่อบอวลอยู่ในห้องนี้ โควทคำถามมากมายที่อยู่ในห้องนิทรรศการชวนให้ทุกคนได้ลองสำรวจร่างกาย ความคิด และจิตใจ หากคิดคำตอบออกแล้วก็ลองเขียนตอบลงบนกระดาษสาสักแผ่นได้เลย

นอกจากการตอบคำถามเหล่านั้น เรายังสามารถเขียนประโยคน่ารัก ๆ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้กับเพื่อนบ้านที่มาอ่าน หรือจะให้ตัวเองก็ได้ เมื่อเขียนและผูกข้อความเสร็จแล้ว อย่าลืมลองสั่นกระดิ่งข้าง ๆ ที่จะมีไฟส่องสว่างลงมาเป็นกิมมิกเท่ ๆ

ค่อย ๆ อ่านกระดาษทีละแผ่น เพื่อเปิดใจรับมุมมองใหม่ ๆ ของเพื่อนบ้านหลากหลายช่วงวัย

‘ความสูงวัย’ จากมุมมองคนสร้างสรรค์งาน

พอได้เดินดูนิทรรศการครบทุกห้องแล้ว เรารู้สึกว่าเราได้ตกตะกอนความคิดกับตัวเองในเรื่อง ‘ความสูงวัย’ มากขึ้น พร้อมกันนั้นเราเลยโยนคำถามกลับไปที่คุณนัทเป็นคำถามปิดท้ายว่า 

“คุณนัทเองมีความรู้สึกอย่างไรต่อความแก่หรือความสูงวัยบ้าง?”

คุณนัท : “เราปฏิเสธไม่ได้ว่าเราก็กลัว คือเราทำงานมาตั้งแต่เด็ก ๆ และตอนนี้มันมีไลฟ์สไตล์อีกตั้งหลายอย่างที่เราพึ่งมาค้นพบว่าเราอยากทำ แต่สุดท้ายเราก็ไม่ได้ทำเพราะไม่มีเวลา พอเรามารู้ตอนนี้ เราก็รู้สึกว่าเราไม่สามารถจะทำตรงนั้นได้แล้ว แต่พอเรามาได้ยินเสียงของหลาย ๆ คน เราเลยรู้สึกว่า ‘จริง ๆ แล้วเราก็ยึดติดมากไป’ มันอาจจะมีอย่างอื่นให้เราทำอีกเยอะแยะ เลยทำให้เราเข้าใจกับความกลัวของตัวเองมากขึ้น”

‘ก่อนถึงวัยอันควร’ จึงเป็นนิทรรศการที่ชวนให้ทุกคนได้มาเรียนรู้และโอบกอดช่วงชีวิตที่ยังมาไม่ถึง แล้วค่อย ๆ ทำความเข้าใจ เพื่อเตรียมพร้อมกับฤดูกาลใหม่ของชีวิตได้อย่างมีความสุข

ทุกฤดูกาลที่เปลี่ยนหมุนไป ไม่มีใครรู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้น ลองมาทำความเข้าใจกับ ‘ความสูงวัย’ เพื่อให้เรารู้สึกถึงความแก่ชราได้อย่างเบาใจ กับนิทรรศการ ‘Coming of Aging ก่อนถึงวัยอันควร’

Coming of Aging ก่อนถึงวัยอันควร
วันนี้ – 16 ก.ค. 2568
Location : River City Bangkok

IT MIGHT INSPIRE YOU

Eyedropper Fill

นักออกแบบประสบการณ์ที่ใช้ศิลปะฮีลใจ
และสร้างพื้นที่ปลอดภัยเพื่อโอบกอดทุกคน

Se—ri Studio

สามเพื่อนซี้ผู้หลงใหลใน 'Zine' พร้อมอยากขับเคลื่อนเรื่องเควียร์และเฟมินิสต์ ผ่าน Zine ศิลปะ และดีไซน์

Pariwat Studio

บุกคลังแสงนักสะสมของศิลปินที่ปะติดปะต่อเรื่องราวด้วย 'การคอลลาจ'

Theatre of her.

ศิลปินผู้เปลี่ยนความเศร้าให้กลายเป็นความหวัง ในรูปแบบของละครเวทีย่อส่วน