‘ประตูผี’ ย่านเก่าแก่คุ้นหูอันโด่งดัง จากสถานที่ที่เคยเป็นทางผ่านเพื่อนำเอาศพในรั้วเมืองไปประกอบพิธีนอกกำแพง กลายเป็นชุมชนเก่าแก่ที่ยังมีลมหายใจ เต็มไปด้วยชีวิตชีวาของผู้คน ร้านรวง และเรื่องราวที่สั่งสมผ่านกาลเวลา แม้ชื่อของย่านจะพาให้นึกถึงเรื่องราวในอดีต แต่เมื่อได้ลองเดินเข้ามาสัมผัส จะพบว่าที่นี่เต็มไปด้วยสีสันและความคึกคักไม่ต่างจากย่านอื่น ๆ ในกรุงเทพฯ

ตลอดสองฝั่งถนนและตรอกซอกซอยของประตูผี ยังคงปรากฏร่องรอยของอดีตผ่านอาคารเก่าแก่ ร้านอาหารระดับตำนาน และกิจการท้องถิ่นที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น หลายร้านเปิดให้บริการมานานนับสิบปี บางร้านอยู่คู่ย่านมาหลายทศวรรษ กลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำของผู้คนในชุมชน และเป็นจุดหมายที่ผู้คนจากทั่วสารทิศตั้งใจแวะเวียนมาเยือน

คอลัมน์ Neighborsgood ครั้งนี้เราจึงชวนทุกคนออกเดินสำรวจประตูผีไปพร้อมกัน ผ่านเรื่องราวของผู้คนและร้านรวงที่ยังคงมีบทบาทในการหล่อเลี้ยงย่านแห่งนี้ให้มีชีวิต ตั้งแต่ร้านอาหารเจ้าดัง ร้านโชห่วยเล็ก ๆ ร้านหนังสืออิสระ ไปจนถึงธุรกิจท้องถิ่นที่สะท้อนให้เห็นว่าเสน่ห์ที่แท้จริงของประตูผี ไม่ได้อยู่เพียงแค่ชื่อเสียงหรือของอร่อย แต่คือผู้คนและเรื่องราวที่ยังคงดำเนินต่อไปในทุก ๆ วัน

Once Again Hostel

ท่ามกลางเสน่ห์ของย่านเก่าแก่บนถนนสำราญราษฎร์ มีอาคารสีขาวโดดเด่นหลังหนึ่งที่ต้อนรับนักเดินทางจากทั่วทุกมุมโลกอยู่เสมอ ที่นี่คือ ‘Once Again Hostel’ และยังเป็นสถานที่ที่ไกด์เพื่อนบ้านประจำย่านของเราอย่าง ‘คุณก๊อต-ปิยฤทธิ์ ปัญจธรรมวิทย์’ คุ้นเคยเป็นอย่างดี

แม้จะเป็นที่รู้จักในฐานะผู้เขียนหนังสือ YOU ONLY LIVE ONCE (AGAIN) โฮสเทลไม่ใช่สถานที่ แต่คือผู้คน และทำหน้าที่ Happiness Manager คอยดูแลประสบการณ์ของผู้เข้าพัก แต่ความผูกพันของคุณก๊อตกับย่านแห่งนี้เริ่มต้นขึ้นก่อนหน้าการทำงานในโฮสเทลหลายปี เพราะเขาเติบโตมาไม่ไกลจากที่นี่ และใช้ช่วงวัยเด็กไปกับการวิ่งเล่นตามตรอกซอกซอยของเมืองเก่า

“จริง ๆ ผมโตแถวบ้านบาตร แต่ก็จะมีแก๊งที่เตะบอลด้วยกัน ผมเลยได้มาวิ่งเล่นแถวนี้บ่อย ภาพจำตอนเด็กคือซอยนี้เงียบมาก มืด ๆ แถมติดวัด น่ากลัวมาก แต่พอโตขึ้นถึงรู้ว่าที่นี่ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด มีร้านอาหารเยอะแยะ ทั้งร้านผัดไทเจ้าดัง ผมอยู่ตั้งแต่เจ๊ไฝยังไม่มีคนนั่งด้วยซ้ำ”

และในบางครั้งจุดเริ่มต้นของประสบการณ์ใหม่ ๆ ก็ไม่ได้เกิดจากการวางแผนเอาไว้ล่วงหน้า แต่อาจเริ่มต้นจากการใช้เวลาอยู่ในสถานที่แห่งหนึ่งนานพอ จนค่อย ๆ กลายเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่นั้นโดยไม่รู้ตัว สำหรับคุณก๊อตก็เช่นกัน จากเดิมที่ทำงานฟรีแลนซ์และมีเวลาว่างค่อนข้างยืดหยุ่น เขามักแวะเวียนมานั่งเล่นที่ Once Again Hostel อยู่เสมอ ด้วยความสนิทสนมกับเจ้าของโฮสเทล ทำให้ช่วงเวลาว่างหลายวันถูกใช้ไปกับการพูดคุยกับนักเดินทางจากหลากหลายประเทศ แนะนำร้านอาหารในย่าน หรือแม้แต่พาแขกออกไปเดินเล่นสำรวจเมืองเก่า

“ตอนนั้นผมทำงานฟรีแลนซ์ ซึ่งจะมีช่วงว่างค่อนข้างเยอะ ด้วยความที่รู้จักกับเจ้าของโฮสเทล ก็เลยแวะมานั่งเล่นบ่อย ๆ สิ่งที่ผมทำก็แค่ชวนแขกคุย ชวนไปกินข้าว ชวนไปเที่ยว พอทำแบบนั้นอยู่เรื่อย ๆ สุดท้ายก็โดนชวนให้มาทำงานที่นี่ ในหน้าที่เดียวกับที่ผมทำอยู่เป็นประจำทุกวันอยู่แล้ว”

ความกลมกล่อมของเมืองเก่าที่ชื่อประตูผี

การได้เติบโตในย่านเมืองเก่า และใช้เวลาหลายปีต้อนรับนักเดินทางจากทั่วทุกมุมโลก ทำให้คุณก๊อตมองเห็นเสน่ห์ของประตูผีในมุมที่แตกต่างออกไป เพราะสิ่งที่ทำให้ผู้คนหลงรักย่านแห่งนี้ อาจไม่ใช่เพียงร้านดังหรือสถานที่ท่องเที่ยวชื่อคุ้นหู แต่เป็นบรรยากาศและวิถีชีวิตที่ยังคงดำเนินไปอย่างเรียบง่ายท่ามกลางเมืองหลวงที่ไม่เคยหยุดเคลื่อนไหว

“ผมมองว่าเสน่ห์ของย่านนี้มันเหมือนต่างจังหวัดที่อยู่ในกรุงเทพฯ เป็นย่านที่เดินได้ มีทั้งของกินอร่อย ร้านเก่าแก่ที่เปิดกันมา 30-40 ปี แล้วก็มีวัดสวย ๆ อยู่เต็มไปหมด ทั้งวัดเทพธิดาราม วัดราชนัดดา โลหะปราสาท และภูเขาทอง

บางคนอาจมองว่าย่านเมืองเก่าดูเก่า ดูไม่สวย แต่ผมกลับรู้สึกว่ามันน่ารัก เพราะเป็นย่านที่อยู่กับเราได้จริง ๆ อยากกินข้าวก็มีร้านอร่อย อยากเดินเล่นก็มีวัด มีชุมชน หรือจะเดินไปนั่งดูพระอาทิตย์ตกที่ภูเขาทองก็ได้

สิ่งที่ผมชอบคือย่านนี้ยังคงเหมือนเดิม วัดยังอยู่ ร้านอาหารยังอยู่ ผู้คนยังอยู่ มันยังรักษาความเป็นเมืองเก่าและความคลาสสิกเอาไว้ได้ ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่กลมกล่อม และหาได้ยากมากในกรุงเทพฯ ทุกวันนี้”

ชุมชนที่เติบโตไปพร้อมกัน

สิ่งหนึ่งที่ทำให้ประตูผียังคงมีเสน่ห์ไม่เปลี่ยน อาจไม่ใช่แค่ร้านอร่อยหรืออาคารเก่าแก่ แต่เป็นผู้คนที่ยังคงช่วยเหลือและเติบโตไปด้วยกัน ซึ่งแนวคิดนี้เองก็สะท้อนอยู่ในวิธีการทำงานของ Once Again Hostel ที่พยายามส่งต่อโอกาสกลับคืนสู่ชุมชนมาตั้งแต่วันแรกที่เปิดกิจการ

“โฮสเทลเราทำงานร่วมกับชุมชนมาตั้งแต่แรกอยู่แล้ว อย่างที่นี่เราไม่ขายน้ำหรือเครื่องดื่มเอง เพราะอยากให้แขกออกไปอุดหนุนร้านค้าในย่าน อย่างร้านเฮียเคนที่เริ่มจากร้านของชำเล็ก ๆ ขายคราฟต์เบียร์ จนวันนี้ต่อยอดมาเปิดบาร์ของตัวเองได้ เราก็ได้เห็นเขาเติบโตไปพร้อมกับย่าน จากที่เมื่อก่อนพูดภาษาอังกฤษไม่ได้ ทุกวันนี้ไม่รู้พูดได้กี่ภาษาแล้ว แล้วเราก็ยังมีมุมแนะนำคราฟต์เบียร์ และหนังสือประจำสัปดาห์ ที่สามารถเดินไปซื้อที่ร้านเฮียเคน และร้านหนังสือเดินทางข้าง ๆ โฮสเทลนี้ได้”

หากมองเผิน ๆ Once Again Hostel อาจเป็นเพียงที่พักสำหรับนักเดินทางที่ตั้งอยู่ใจกลางเมืองเก่า แต่เบื้องหลังการดำเนินงานของที่นี่กลับเต็มไปด้วยความตั้งใจที่จะเชื่อมโยงผู้คนและสร้างโอกาสให้กับชุมชนรอบข้าง เพราะสำหรับคุณก๊อตแล้ว ความสำเร็จของธุรกิจไม่ควรวัดจากการเติบโตของกิจการเพียงอย่างเดียว แต่ควรหมายถึงการที่ผู้คนในย่านสามารถเติบโตไปด้วยกันได้

“เมื่อก่อนเรามีผ้าก็ส่งให้คนในชุมชนซัก เพื่อสร้างรายได้ให้เขา อาหารเช้าก็ไม่ได้ทำเอง แต่ให้คนในย่านมาช่วยทำ อย่างพี่ฝ้ายที่ขายโรตี หรือร้านป้าสามสาวที่มาผัดอาหารกันสด ๆ หน้าโฮสเทลเลย รวมถึงของตกแต่งหลายอย่างในโฮสเทล เราก็เลือกใช้วัสดุและงานฝีมือจากชุมชนบ้านบาตร เพราะตอนสร้างที่นี่เราตั้งต้นจากแนวคิด Better City ที่เชื่อว่าธุรกิจจะเติบโตได้ดีที่สุดเมื่อชุมชนรอบข้างเติบโตไปด้วยกัน พอทุกคนได้ประโยชน์ร่วมกัน ย่านก็มีชีวิตชีวา ผู้คนก็ยังอยู่ และนั่นแหละคือเหตุผลที่ผมรู้สึกว่าย่านนี้น่ารักมาก”

Once Again Hostel
Facebook : Once Again Hostel
Instagram : Once Again Hostel
โทร. 062-459-1855
Google Maps

ป้าสามสาว

“ความตลกของร้านป้าสามสาวคือ ผมคิดมาตลอดว่าแกเป็นพี่น้องกันสามคน แล้วมาเปิดร้านอาหารตามสั่งด้วยกัน มีช่วงหนึ่งที่เราอาสาทำป้ายร้านให้ร้านค้าในละแวกโฮสเทล พอทำเสร็จถึงได้รู้ว่าจริง ๆ แล้วป้ามีน้องสาวอีกคนหนึ่ง” คุณก๊อตเล่าพร้อมเสียงหัวเราะ

เรื่องเล่าเล็ก ๆ ที่ฟังดูชวนยิ้มนี้ กลับสะท้อนความสัมพันธ์อันใกล้ชิดระหว่างโฮสเทลกับผู้คนในย่านได้เป็นอย่างดี เพราะร้านป้าสามสาวก็เป็นอีกหนึ่งร้านที่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของมื้อเช้าสำหรับแขกที่เข้าพักอยู่เสมอ

ด้วยความอยากรู้จักร้านที่ถูกพูดถึง เราเลยเดินตามคำแนะนำของคุณก๊อตมายังร้านอาหารตามสั่งเก่าแก่ที่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากโฮสเทล บรรยากาศเรียบง่ายและคุ้นเคยราวกับอยู่คู่ย่านแห่งนี้มานานหลายสิบปี คุณป้าทักทายเราด้วยรอยยิ้ม ก่อนแนะนำเมนูเด็ดประจำร้าน เราจึงตัดสินใจสั่งข้าวกะเพรากุ้งและผัดซีอิ๊วหมูมาลองชิมตามคำแนะนำ

รสชาติกลมกล่อมของกะเพรากุ้งที่ไม่เผ็ดจนกลบรสวัตถุดิบ ทำให้นึกถึงกับข้าวฝีมือแม่ที่คุ้นเคยในวัยเด็ก เป็นรสชาติเรียบง่ายที่ไม่ได้พยายามโดดเด่น แต่กลับกินได้เรื่อย ๆ จนหมดจานโดยไม่รู้ตัว ขณะที่ผัดซีอิ๊วหมูก็ให้ความรู้สึกไม่ต่างกัน เส้นที่ผัดมาหอมกลิ่นกระทะกำลังดี ปรุงรสอย่างพอเหมาะ

ระหว่างที่นั่งรออาหารและมองคุณป้าค่อย ๆ ลงมือผัดทีละจาน เราก็สัมผัสได้ถึงความตั้งใจที่ซ่อนอยู่ในทุกขั้นตอน เราได้เห็นภาพพี่น้องช่วยกันคนละไม้คนมือเพื่อรังสรรค์เป็นเมนูจานอร่อยนี้ จนเข้าใจได้ไม่ยากว่าทำไมร้านเล็ก ๆ แห่งนี้จึงยังคงเป็นร้านประจำของคนในย่านมาอย่างยาวนาน

ร้านป้าสามสาว ข้างวัดเทพธิดาราม
เปิดทุกวัน เวลา 07.00 – 19.00 น.
Google Maps

ข้าวต้มเป็ด เป็ดอ้วน

หากพูดถึงร้านเก่าแก่ประจำย่านประตูผี ใคร ๆ ก็คงนึกถึง ‘ข้าวต้มเป็ด เป็ดอ้วน’ ร้านข้าวต้มเจ้าดังประจำซอยสำราญราษฎร์ ที่ส่งต่อเคล็ดลับความอร่อยจากรุ่นสู่รุ่น จนกลายเป็นตำนานที่เปิดมายาวนานกว่า 60 ปี ความอร่อยคงเป็นรสมือแบบดั้งเดิม ซึ่งนอกจากในส่วนของข้าวต้มแล้วยังมีอีกหลากหลายเมนูที่คุณก๊อตได้แนะนำให้เราได้ลองชิม

‘เป็ดทอดกระเทียมพริกไทย’ เมนูดังของร้านที่ทุกโต๊ะต้องสั่ง เนื้อเป็ดกรอบนอกนุ่มใน คลุกเคล้ากระเทียมเจียวหอม ๆ ชูกลิ่นหอมและรสชาติเผ็ดร้อนปลายลิ้นด้วยพริกไทย เสิร์ฟมาพร้อมกับ‘เต้าหู้ไข่ผัดหมูสับ’ จานอร่อยที่ทานกันได้แบบเพลิน ๆ

‘ยำสามกรอบ’ อีกเมนูที่แค่ได้ยินชื่อก็น้ำลายสอ รสเปรี้ยวเผ็ดจัดจ้านตัดกับความกรุบกรอบของเครื่องยำได้อย่างลงตัว

และจานอร่อยที่ไม่ได้อยู่ในเมนูอย่าง ‘หมูกรอบพริกเกลือ’ จานโปรดของคุณก๊อตที่ต้องสั่งทุกครั้ง หมูกรอบพอดีคำที่ทอดจนหนังฟูกรอบ ทานคู่กับข้าวต้มกุ๊ยร้อน ๆ ถือเป็นคอมฟอร์ตฟู้ด ที่ครองใจคนย่านนี้ตลอดกาล

ข้าวต้มเป็ด เป็ดอ้วน เจ้าเก่า (ประตูผี)
เปิดทุกวัน เวลา 11.30 – 22.30 น.
Facebook : ข้าวต้มเป็ด เป็ดอ้วน เจ้าเก่า (ประตูผี)
โทร. 095-918-0184
Google Maps

WELL เวลล์ช็อพ

เดินจากโฮสเทลมาเพียงไม่กี่ก้าว ก็จะเจอกับร้านโชห่วยเล็ก ๆ ที่มีเสียงทักทายของเจ้าของร้านดังขึ้นต้อนรับผู้คนที่เดินผ่านอยู่เสมอ แต่ถ้าคิดว่าที่นี่เป็นเพียงร้านขายของชำธรรมดา อาจต้องเปลี่ยนความคิดใหม่ เพราะภายในร้านอัดแน่นไปด้วยคราฟต์เบียร์กว่า 100 ยี่ห้อจากทั้งไทยและต่างประเทศ ให้สายดื่มได้เลือกสรรกันอย่างจุใจ จนกลายเป็นหนึ่งในจุดแวะประจำของทั้งคนในย่านประตูผีและนักเดินทางที่แวะเวียนผ่านมา

เราได้มีโอกาสพูดคุยกับ ‘เฮียเคน’ เจ้าของร้าน Well Shop ผู้ที่ไม่ได้มองตัวเองเป็นเพียงคนขายคราฟต์เบียร์ แต่ยังเป็นอีกหนึ่งแรงผลักดันสำคัญที่อยากเห็นวงการคราฟต์เบียร์ไทยเติบโต การเปิดร้านแห่งนี้จึงเริ่มต้นจากความตั้งใจง่าย ๆ ที่อยากให้คนไทยได้รู้จักและเข้าถึงคราฟต์เบียร์คุณภาพดีในราคาที่จับต้องได้ จากวันแรกจนถึงวันนี้ Well Shop เปิดมาแล้วกว่า 12 ปี พร้อมต่อยอดจากร้านขายคราฟต์เบียร์สู่ธุรกิจออนไลน์ที่จัดส่งสินค้าทั่วประเทศ และขยับขยายไปสู่ ‘Tai Soon Bar’ บาร์คราฟต์เบียร์ที่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากร้านเดิม

“ตอนมาทำที่นี่ มีหลายคนถามว่า เปิดร้านชำแล้วจะทำบาร์ได้เหรอ เราก็เลยทำไท้ซุ่นให้ดู ว่าเราสามารถสร้างระบบเบียร์ที่ดีที่สุด บรรยากาศที่ดีที่สุด และการจัดไฟที่ดีที่สุดได้ ในร้านมีถึงสามชั้น จะนั่งมุมไหน ถ่ายรูปตรงไหนก็สวย ถ้าไม่สวยมาบอกได้เลย”

WELL เวลล์ช็อพ
เปิดทุกวัน 09.00 – 00.00 น.
Facebook : WELL เวลล์ช็อพ
โทร. 092-647-6275
Google Maps

หนังสือเดินทาง

‘ร้านหนังสือเดินทาง’ ร้านหนังสืออิสระบรรยากาศอบอุ่นที่ซ่อนตัวอยู่ภายในอาคารเก่าสีเขียวสะดุดตา และเปิดต้อนรับทั้งนักอ่านและนักเดินทางให้เข้ามาใช้เวลาอย่างไม่เร่งรีบ ภายในร้านแบ่งพื้นที่อย่างเป็นสัดส่วน โดยหนังสือภาษาไทยและภาษาอังกฤษถูกจัดวางอยู่คนละฟากของร้านอย่างชัดเจน ทำให้ผู้อ่านสามารถค่อย ๆ เดินสำรวจหนังสือหลากหลายหมวดหมู่ได้อย่างเพลิดเพลิน ราวกับกำลังออกเดินทางไปยังโลกใบใหม่ผ่านตัวอักษรบนหน้ากระดาษ

บริเวณชั้นล่างนั้นหอมอบอวลไปด้วยกลิ่นกาแฟและขนม เป็นมุมคาเฟ่เล็ก ๆ ที่พร้อมเสิร์ฟทั้งกาแฟ ชา และขนมคัดสรรอย่างดี ให้ผู้มาเยือนได้หยุดพักและใช้เวลาอยู่กับหนังสือเล่มโปรด ส่วนชั้นบนคือพื้นที่ของชั้นหนังสือที่เรียงรายไปด้วยหนังสือหลากหลายประเภท เปิดโอกาสให้ทุกคนได้ค้นพบเรื่องราว มุมมอง และจุดหมายปลายทางใหม่ ๆ ผ่านการอ่าน ท่ามกลางย่านเก่าแก่ที่เต็มไปด้วยผู้คนและเรื่องราว ร้านหนังสือเดินทางจึงเป็นอีกหนึ่งจุดหมายเล็ก ๆ ที่ชวนให้เราได้หยิบหนังสือสักเล่ม และปล่อยให้การเดินทางเกิดขึ้นผ่านหน้ากระดาษตรงหน้า

หนังสือเดินทาง
ปิดวันจันทร์ อังคาร-เสาร์ เวลา 12.00 – 19.00 น. และวันอาทิตย์ เวลา 12.30 – 19.00 น
Facebook : หนังสือเดินทาง
Google Maps

เราปิดท้ายทริปย่านประตูผีในครั้งนี้ด้วยการเดินทอดน่องสำรวจบรรยากาศรอบ ๆ ย่าน เราค่อย ๆ ลัดเลาะผ่านตรอกซอกซอยไปยังสวนสาธารณะป้อมมหากาฬ พื้นที่สีเขียวเล็ก ๆ ใจกลางเมืองที่ช่วยมอบร่มเงาและความสงบให้กับผู้คนในวันที่อากาศร้อนจัด เป็นอีกหนึ่งมุมพักหายใจที่ตัดกับความคึกคักของถนนสายหลักได้อย่างพอดิบพอดี

จากภายในสวน เรายังสามารถมองเห็นยอดสีทองอร่ามของภูเขาทองที่ตั้งเด่นอยู่ไม่ไกล กลายเป็นภาพที่สะท้อนเสน่ห์ของย่านเมืองเก่าได้เป็นอย่างดี ทั้งความร่มรื่นของพื้นที่สีเขียวและสถาปัตยกรรมเก่าแก่อย่างป้อมมหากาฬที่อยู่เคียงคู่กันมานาน เป็นบทสรุปที่ชวนให้เราได้สัมผัสเสน่ห์และซึมซับบรรยากาศของประตูผีก่อนจบทริปในครั้งนี้

ตลอดการเดินสำรวจย่านประตูผีในครั้งนี้ เราไม่ได้พบเพียงร้านอร่อย ร้านหนังสือ หรือมุมพักผ่อนที่ซ่อนตัวอยู่ตามตรอกซอกซอยเท่านั้น แต่ยังได้เห็นถึงความสัมพันธ์อันอบอุ่นของผู้คนที่ร่วมกันประคับประคองย่านแห่งนี้ให้ยังคงมีชีวิตชีวา

ไม่ว่าจะเป็นร้านค้าเก่าแก่ที่เปิดให้บริการมานานหลายสิบปี เจ้าของกิจการที่เติบโตไปพร้อมกับชุมชน หรือโฮสเทลเล็ก ๆ ที่เลือกส่งต่อโอกาสให้ผู้คนรอบข้าง ทุกเรื่องราวล้วนสะท้อนให้เห็นว่าหัวใจสำคัญของประตูผีไม่ได้อยู่ที่สถานที่ หากแต่อยู่ที่ผู้คนที่ยังคงดูแลและเชื่อมโยงกันอย่างแน่นแฟ้น

บางทีเสน่ห์ที่แท้จริงของย่านประตูผี อาจไม่ใช่สิ่งที่เรามองเห็นตั้งแต่แรกพบ แต่เป็นความรู้สึกอบอุ่นที่ค่อย ๆ ซึมซับผ่านบทสนทนา รอยยิ้ม และเรื่องราวเล็ก ๆ ระหว่างทาง จนทำให้เราอยากกลับมาเยือนที่นี่อีกครั้งอย่างไม่ต้องสงสัย